Oproep voor tolerantie, begrip en respect

Op het moment dat de Vredesspiraal van de persen liep werden wij opgeschrikt door de moord op Theo van Gogh.

Wat de vorige keer, bij de moord op Pim Fortuyn, reeds door velen werd gevreesd, lijkt nu bewaarheid geworden: de dader moet gezocht worden in extremistisch-islamitische hoek. Waar de moord op Fortuyn, onder invloed van wat de aanslagen van 11 september 2001 wereldwijd hadden losgemaakt, reeds leidde tot een verscherping van de tegenstelling tussen autochtonen en met de islam vereenzelvigde allochtonen, staat ons thans waarschijnlijk een nog verdere verharding te wachten.

Het gaat juist nu aan om te werken aan tolerantie, begrip en respect voor elkaars opvattingen en levenswijze. Het woord is niet per se ongevaarlijker dan een kogel. Vrijheid van meningsuiting is een groot goed, maar staat niet gelijk aan het recht om groepen doelbewust te beschadigen. Bovendien moeten we ons ervan bewust zijn dat de vrije toegang tot het publieke debat ongelijk verdeeld is, met name als het gaat om spraakmakende publicisten en de groepen die zij op de korrel nemen. Zonder respectvolle en evenwichtige uitwisseling van meningen, valt voor een verdere verharding en escalatie van de verhoudingen in Nederland vrezen.

Oudere leden van Kerk en Vrede schrijven dat zij zich zorgen maken over de overeenkomsten die zij zien tussen de huidige tijd en de jaren '30 waar vooroordelen, onkunde en een georganiseerde hetze de daden van een enkeling of kleine groep deden omslaan in haat, vijandschap en georganiseerd geweld tegen een hele bevolkingsgroep. Uit onze contacten met moslims en islamitische organisaties in onze omgeving, bereiken ons al langer verontrustende geluiden dat men zich daadwerkelijk zorgen maakt over deze spiraal van vooroordelen, onbegrip en verbaal geweld. Wij roepen de kerken op om lokaal en landelijk met moslims en islamitische gemeenschappen bijeenkomsten te organiseren om open en eerlijk over deze ontwikkelingen te spreken. De angst die voor elkaar bestaat, de verschillende manieren waarop we bepaalde uitspraken en ontwikkelingen interpreteren en de intolerantie en vooroordelen waarmee we naar elkaar kijken.

In het eerste nummer van de Vredesspiraal besteden we uitgebreid aandacht aan de positie van moslims in de westerse samenleving.

Dat is een vanzelfsprekend thema voor een vredesorganisatie die gedurende de tachtig jaar van haar bestaan de relatie tussen godsdienst en geweld centraal stelt. Kritiek op de rechtvaardiging van geweld vanuit christendom en islam; herinnering van gelovigen aan de bronnen van geweldloosheid in diezelfde tradities.

Op dit moment bezinnen we ons als Kerk en Vrede wat ons deze weken na de aanslag op Van Gogh te doen staat. We hopen u hier meer over te kunnen vertellen tijdens onze jubileumviering op 20 november a.s. en via onze website. We zullen elkaar, en dus ook u, hierbij hard nodig hebben.

Laten we hopen en geloven dat we in die verbondenheid de spiraal van oorlog en geweld die zich thans over ons ontrolt kunnen keren met een spiraal van vrede en geweldloosheid.

Vrede en alle goeds,

Jan Anne Bos, waarnemend voorzitter
Jan Schaake, algemeen secretaris